Begrippenlijst

Wat is de Aanbestedingswet?

De Aanbestedingswet: relevante informatie voor jouw aanbestedingen
Als je meedoet aan een inschrijving  krijg je er ongetwijfeld mee te maken: de Aanbestedingswet 2012. Maar waar bestaat de Aanbestedingswet nu precies uit en wat moet jij – als inschrijver op een aanbesteding – er precies van weten? Het lijkt misschien een wirwar aan regels en procedures, maar in dit artikel zetten wij de belangrijkste aspecten van de Aanbestedingswet voor jou uiteen.

Een terugblik op ‘de aanbesteding’
Om te weten wat er precies in de Aanbestedingswet staat en waarom dit relevant is, is het wellicht handig om het geheugen even op te frissen. Want wat is een aanbesteding ook alweer? Een aanbesteding is een (inkoop)opdracht vanuit een overheid die de nationale drempelwaarde overschrijdt. Hierop kunnen partijen zich inschrijven en mag – even kort gezegd – de partij die op de beste wijze voorziet in de behoeften van de opdrachtgever, deze opdracht vervolgens uitvoeren.

De achtergrond van de ‘Aanbestedingswet’
Nu wordt de Aanbestedingswet relevant: als een aanbestedende dienst een aanbesteding wil laten uitvoeren, zijn hier bepaalde regels aan verbonden. Op deze manier krijgen de verschillende inschrijvende partijen een gelijke en vooral eerlijke kans om een opdracht te winnen. De Aanbestedingswet bestaat uit regels en procedures op het gebied van zowel internationale – ofwel Europese aanbestedingen, als nationale aanbestedingen. De Aanbestedingswet is dan ook een omzetting van alle Europese richtlijnen op dit gebied naar het Nederlandse recht, waaraan bepaalde nationale regels zijn toegevoegd. Op deze manier wordt vooral de efficiëntie van aanbestedingen opgeschaald en kunnen aanbestedende diensten in het kader van een opdracht ook inzetten op maatschappelijke belangen, zoals het milieu.

De huidige Aanbestedingswet
De huidige Aanbestedingswet – ofwel de Aanbestedingswet 2012 – is op 1 juli 2016 in werking getreden en is gebaseerd op de aanbestedingsrichtlijnen van de Europese Unie. Op basis hiervan is voor elke branche vastgesteld welke ‘drempelbedragen’ er bestaan. Aanbestedende diensten kunnen aanbestedingen uitschrijven voor werken, leveringen en diensten. Ook zijn er aparte regels op het gebied van aanbestedingen, enerzijds voor concessies: het recht van een leverancier op de uitvoering van een werk of dienst, bijvoorbeeld het bouwen van een parkeergarage, anderzijds voor defensie & veiligheid. De aanbestedende en inschrijvende partij kunnen in principe niet binnen de aanbestedingswereld functioneren zonder de Aanbestedingswet, waarin bijvoorbeeld minimumeisen en selectie- en gunningscriteria voor plannen zijn opgenomen.

De verschillende aanbestedingsprocedures
Hoe wordt er vervolgens bepaald welke aanbestedingsprocedure de aanbestedende dienst dient te volgen? Dat heeft alles te maken met de prijs en drempelwaarde van de desbetreffende opdracht. Deze prijs bepaalt namelijk welk soort aanbestedingsprocedure de aanbestedende moet kiezen en of deze opdracht vervolgens op nationaal of internationaal niveau wordt aanbesteed. Mocht het zo zijn dat de prijs van een bepaalde opdracht hoger ligt dan de Europese drempelwaarde, dan is de aanbestedende dienst gebonden aan een Europese aanbestedingsprocedure. Als de prijs van de opdracht daarentegen lager uitvalt dan de gestelde Europese drempel, is de aanbestedende dienst gebonden aan een nationale aanbestedingsprocedure. Deze drempelwaardes worden iedere twee jaar opnieuw vastgesteld. Er bestaan vier nationale aanbestedingsprocedures die worden geregeld in de Aanbestedingswet, waaruit de aanbestedende dienst een keuze kan maken:
• enkelvoudige onderhandse procedure
• meervoudige onderhandse procedure
• nationale openbare procedure
• nationale niet-openbare procedure

Een uitwerking van de Aanbestedingswet: het Aanbestedingsbesluit
Wetteksten zijn vaak aan verschillende veranderingen onderhevig, dit houdt in dat deze op regelmatige basis worden aangepast, uitgewerkt of zelfs verwijderd. De huidige Aanbestedingswet vormt dan ook geen uitzondering op de regel; in 2016 vond er een behoorlijke uitbreiding van de toenmalige regels en procedures uit de Aanbestedingswet plaats. Als gevolg hiervan zijn bepaalde regels en procedures uit de Aanbestedingswet verder uitgewerkt en geïmplementeerd in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), het Aanbestedingsbesluit. Hierin zijn de volgende uitwerkingen opgenomen:
Aanbestedingsreglement Werken 2016 (ARW 2016): een reglement met daarin de verplichte aanbestedingsregels voor de aanbesteding van werken, waarvan de waarde onder de Europese drempelbedragen ligt.
Gids Proportionaliteit: een aparte gids die uitgebreid invulling geeft aan het proportionaliteitsbeginsel. Aanbestedende diensten zijn gehouden deze gids te volgen.
• Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA): een standaardformulier om te gebruiken tijdens elke aanbesteding, tevens de vervanger van het Nederlandse model Eigen Verklaring.

Hoe is de Aanbestedingswet ingedeeld?
De Aanbestedingswet bestaat uit vijf delen:
• Deel 1 bevat algemene bepalingen, waaronder begripsbepalingen, beginselen en uitgangspunten & administratieve voorschriften bij aanbestedingen. Dit deel ziet op aanbestedingen die onder de Europese aanbestedingsdrempels uitkomen.
Deel 2 bevat overheidsopdrachten en prijsvragen voor overheidsopdrachten, hierbij valt te denken aan de reikwijdte van de opdrachten. Dit deel ziet op aanbestedingen die gelijk zijn aan of boven de Europese aanbestedingsdrempels uitkomen.
• Deel 2a is van toepassing op het plaatsen van concessieopdrachten voor werken en diensten door een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf. Dit deel ziet op aanbestedingen die gelijk zijn aan of boven de Europese aanbestedingsdrempels uitkomen.
• Deel 3 bevat regels voor speciale-sectoropdrachten en prijsvragen voor speciale-sectoropdrachten, waaronder de reikwijdte, plaatsingsprocedures en de erkenningsregeling. Dit deel ziet op aanbestedingen die gelijk zijn aan of boven de Europese aanbestedingsdrempels uitkomen.
• Deel 4 bevat overige bepalingen, waaronder een gedragsverklaring aanbesteden, nadere uitvoeringsregels, evaluatiebepalingen, overgangs- en slotbepalingen.

De vier basisprincipes van de Aanbestedingswet
Om ervoor de zorgen dat de aanbestedingsprocedure eerlijk en gelijk verloopt voor alle inschrijvende partijen, zijn er vier basisprincipes waaraan aanbestedende diensten zijn gehouden op het gebied van aanbestedingsprocedures. Deze principes zijn als volgt:
– Het gelijkheidsbeginsel: aanbestedende diensten moeten alle partijen die zich inschrijven voor een bepaalde opdracht, hetzelfde behandelen én voorzien van dezelfde informatie.
– Het beginsel van non-discriminatie: aanbestedende diensten moeten inschrijvende partijen bij opdrachten dezelfde kansen geven, ongeacht de nationaliteit van de bedrijven.
– Het proportionaliteitsbeginsel: aanbestedende diensten moeten eisen stellen die in verhouding staan tot de opdracht en de grootte daarvan. Dit dient ervoor te zorgen dat ook het mkb toegang krijgt tot de opdracht.
– Het transparantiebeginsel: aanbestedende diensten moeten inschrijvende bedrijven duidelijke informatie verschaffen over de aanbesteding, bijvoorbeeld de eisen aan de hand waarvan de inschrijver punten krijgt toebedeeld.

Meer weten over de Aanbestedingswet?
Bij House of Tenders helpen we bedrijven om hun grootste tenders binnen te halen. Heb je verdere hulp nodig bij het begrijpen of gebruiken van de Aanbestedingswet? Of heeft dit artikel je nieuwsgierig gemaakt naar de verschillende mogelijkheden die de Aanbestedingswet jou als inschrijver kan bieden? Daar helpt ons enthousiaste team je natuurlijk graag bij. Neem vrijblijvend contact met ons op.